Czynniki szkodliwe w środowisku pracy - jak je zminimalizować?
Czynniki szkodliwe w środowisku pracy — jak je zminimalizować?
Przeciętny człowiek spędza w swoim miejscu pracy 8 godzin dziennie, 40 godzin tygodniowo i ponad 168 godzin miesięcznie. To sporo, prawda? Ważne więc, by czas ten był nie tylko produktywny, ale też, aby zapewnione zostało bezpieczeństwo podczas wykonywania obowiązków służbowych. Jakie czynniki szkodliwe mogą występować w pracy? Jak można je zminimalizować?
Czym jest i jakie są czynniki tworzące środowisko pracy?
Środowisko pracy to ogół warunków, czynników i atmosfery panującej w miejscu, gdzie ludzie wykonują swoje zawodowe obowiązki. Składa się ono z różnorodnych elementów, które wpływają na komfort, efektywność i satysfakcję pracowników. Składa się z trzech głównych grup elementów: materialnych, społecznych i fizycznych.
Elementy materialne
Lokalizacja firmy: Oddziaływanie lokalizacji na dojazd do pracy, dostępność komunikacji miejskiej, oraz infrastruktura otoczenia (np. sklepy, restauracje).
Temperatura: Odpowiednia temperatura w miejscu pracy wpływa na komfort pracowników i ich wydajność. Zbyt wysoka lub zbyt niska temperatura może być uciążliwa.
Miejsce i godziny pracy: Elastyczność godzin pracy oraz możliwość pracy zdalnej wpływają na satysfakcję pracowników i ich równowagę między życiem zawodowym a prywatnym.
Stanowisko pracy: Ergonomiczne i odpowiednio wyposażone stanowisko pracy może zapobiegać urazom i dyskomfortowi fizycznemu. Na przykład ergonomiczne krzesła, biurka dostosowane do potrzeb pracownika.
Warunki socjalne: Dostępność strefy relaksu, kuchni, łazienek oraz ich czystość i wyposażenie mają istotny wpływ na komfort pracy.
Elementy społeczne
Kultura pracy: Atmosfera panująca w miejscu pracy, normy, wartości i zwyczaje dzielone przez zespół pracowników.
Spotkania integracyjne: Organizowane wydarzenia mające na celu budowanie więzi między pracownikami, poprawę komunikacji oraz integrację zespołu.
Benefity pozapłacowe: Dodatkowe korzyści oferowane pracownikom, takie jak prywatna opieka zdrowotna, ubezpieczenia, karty sportowe czy kulturalne.
Relacje pracownicze i z przełożonymi: Jakość relacji między pracownikami a zarządem oraz pomiędzy kolegami z pracy ma istotny wpływ na atmosferę i efektywność pracy.
Elementy fizyczne
Uciążliwe: czynniki, których oddziaływanie na pracownika może być przyczyną złego samopoczucia lub nadmiernego zmęczenia, np. niewłaściwe oświetlenie czy długotrwały stres.
Szkodliwe: Czynniki, których oddziaływanie na pracującego może prowadzić lub prowadzi do schorzenia, np. pyły czy alergeny.
Niebezpieczne: Czynniki niebezpieczne w pracy to potencjalne zagrożenia dla zdrowia lub życia pracowników, np. praca z materiałami wybuchowymi czy ostrymi narzędziami [1].
Społeczny wymiar zrównoważonego zarządzania wodą odnosi się do odpowiedzialności przedsiębiorstw wobec pracowników, klientów i społeczności lokalnych. Przedsiębiorstwa, które wdrażają praktyki zrównoważonego zarządzania wodą, pokazują swoje zaangażowanie w kwestie społeczne, co może zwiększyć lojalność pracowników i klientów. Dostęp do czystej wody w miejscu pracy poprawia zdrowie i komfort pracowników, co przekłada się na ich efektywność i satysfakcję z pracy. Ponadto działania na rzecz ochrony zasobów wodnych przyczyniają się do poprawy jakości życia lokalnych społeczności, co wzmacnia pozytywny wizerunek firmy.
Jakie czynniki zaliczane są do szkodliwych dla zdrowia?
Rodzaje czynników mogących mieć wpływ na samopoczucie i zdrowie pracownika zależne są dużej mierze od stopnia uciążliwości lub niebezpieczeństwa. Ich występowanie jest zaś powiązane ściśle z rodzajem wykonywanej pracy.
Wśród czynników uciążliwych, szkodliwych i niebezpiecznych najczęściej wymienia się:
czynniki fizyczne;
czynniki biologiczne;
czynniki chemiczne.
Fizyczne
Te czynniki to takie, które mogą negatywnie wpływać na pracowników za pomocą różnych form energii.
Hałas,
Wibracje,
Promieniowanie jonizujące,
Promieniowanie niejonizujące,
Zimno,
Gorąco,
Nadmierna wilgotność,
Nadmierna suchość,
Ciśnienie atmosferyczne,
Ergonomiczne uwarunkowania pracy.
Chemiczne
Te czynniki to substancje chemiczne obecne w miejscu pracy, które mogą szkodzić zdrowiu pracowników poprzez wdychanie, połknięcie lub kontakt skórny.
Pyły,
Dymy,
Gazy,
Opary,
Rozpuszczalniki organiczne,
Metale ciężkie,
Kwasy i zasady,
Pestycydy,
Środki konserwujące,
Barwniki i pigmenty.
Biologiczne
Te czynniki obejmują organizmy lub ich toksyny, które mogą wywoływać choroby lub reakcje alergiczne u pracowników.
Bakterie,
Wirusy,
Grzyby,
Pasożyty,
Toksyny biologiczne,
Alergeny,
Wirusy zwierzęce,
Bakterie patogenne,
Substancje biologiczne zawarte w materiale organicznym [1].
Identyfikowanie i pomiary czynników szkodliwych w miejscu pracy
Pracodawca jest zobowiązany do przeprowadzenia badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia. Częstotliwość pomiarów zależy od rodzaju tych czynników. Regulacje dotyczące badań i pomiarów określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z 2 lutego 2011 r.
Badania chemicznych i fizycznych czynników szkodliwych w miejscu pracy są konieczne przy zmianach w technologii, sprzęcie lub warunkach pracy, mogących wpłynąć na emisję lub narażenie. Wyniki tych badań są porównywane z normatywnymi wartościami, ustalanymi przez rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 12 czerwca 2018 r. Określa ono najwyższe dopuszczalne stężenia (NDS) i natężenia (NDN) czynników szkodliwych w miejscu pracy oraz inne normy dla tych czynników[1].
Jak zminimalizować szkodliwe czynniki w środowisku pracy?
Ochrona środowiska pracy i zapewnienie bezpiecznych i komfortowych warunków, jest obowiązkiem pracodawcy. Istnieje kilka kluczowych działań, jakie powinny być przez niego wykonane, w tym:
Ocena ryzyka zawodowego: Przeprowadzenie szczegółowej oceny ryzyka zawodowego pozwoli zidentyfikować potencjalne czynniki niebezpieczne w środowisku pracy. Na podstawie wyników oceny można opracować plan działań mający na celu minimalizację tych zagrożeń.
Zapewnienie właściwego oświetlenia: Dobre oświetlenie jest kluczowe dla zdrowia i bezpieczeństwa pracowników. Pracodawca powinien zadbać o odpowiednie oświetlenie w miejscu pracy, aby zapobiec zmęczeniu wzroku i wypadkom związanym z niedostatecznym oświetleniem.
Wentylacja i kontrola jakości powietrza: Zapewnienie odpowiedniej wentylacji i monitorowanie jakości powietrza w miejscu pracy może zmniejszyć ryzyko wystawienia pracowników na szkodliwe substancje chemiczne lub inne zanieczyszczenia powietrza.
Dostęp do świeżej wody: Pracodawcy muszą zapewnić łatwy dostęp do świeżej i zimnej wody pitnej dla pracowników. Regularne spożywanie wody może pomóc w utrzymaniu odpowiedniego nawodnienia i zdrowia pracowników, co z kolei wpływa pozytywnie na ich efektywność i samopoczucie.
Zapewnienie odpowiednich urządzeń ochrony osobistej: Pracodawca powinien dostarczyć odpowiednią odzież ochronną oraz sprzęt ochronny, tak aby pracownicy mogli chronić się przed szkodliwymi substancjami lub innymi zagrożeniami występującymi w miejscu pracy.
Szkolenia dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy: Regularne szkolenia dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy są kluczowe dla świadomości pracowników w zakresie identyfikacji zagrożeń oraz korzystania z odpowiednich środków ochrony.
Ergonomiczne wyposażenie stanowisk pracy: Ergonomiczne krzesła, biurka i inne meble oraz akcesoria do pracy pomagają zapobiegać urazom kręgosłupa i innym schorzeniom związanym z długotrwałym siedzeniem lub powtarzającymi się ruchami.
Regularne przeglądy i konserwacja sprzętu: Regularne przeglądy techniczne oraz konserwacja sprzętu i maszyn używanych w miejscu pracy mogą zapobiec awariom i wypadkom związanym z niewłaściwym funkcjonowaniem urządzeń [1].
Dyspensery BRITA - dostęp do świeżej wody w miejscu pracy. Bez ograniczeń
Pracodawca jest zobowiązany do dostarczenia swoim pracownikom wody pitnej w ilości wystarczającej do zaspokojenia ich potrzeb. Kwestię tę reguluje głównie Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 maja 1996 r. Pracownik musi mieć dostęp do wody spełniającej normy mikrobiologiczne, parametry chemiczne, oraz kryteria organoleptyczne i fizykochemiczne określone przez dokumenty regulujące.
Zarówno woda w kranie z sieci wodociągowej, jak i woda butelkowana spełniają te wymogi z założenia. Wodociągi muszą zapewnić wodę zdatną do picia a producenci wody butelkowanej są odpowiedzialni za jej odpowiednie przygotowanie do spożycia. Jednakże bardziej ekologicznym i tańszym rozwiązaniem jest kranówka, która nie generuje dużej ilości odpadów. Dlatego też wiele firm decyduje się na zamontowanie w swoich siedzibach dyspenserów do wody pitnej.
Dyspensery do wody BRITA to rozwiązanie, które zapewni pracownikom, klientom i partnerom firmy dostęp do świeżej, czystej wody bez ograniczeń. Dyspensery BRITA to profesjonalne urządzenia dozujące i filtrujące wodę kranową. Dzięki funkcji ThermalGate dokładnie filtrują wodę, usuwając zanieczyszczenia mechaniczne, chlor, metale ciężkie, zanieczyszczenia organiczne, a w przypadku bardziej zaawansowanych rozwiązań, również bakterie i wirusy.
Do wyboru są modele nablatowe i wolnostojące, a także dyspensery ze zintegrowanym kranem, a dla dużych przedsiębiorstw — dyspensery o wysokiej wydajności.
Oprócz zapewnienia świeżej, czystej i bezpiecznej do spożycia wody, dyspensery BRITA przynoszą firmie również takie korzyści, jak:
Zmniejszona ilość plastiku: Wybór dyspenserów BRITA pozwala firmom zmniejszyć ilość zużywanego plastiku w porównaniu z tradycyjnymi butelkami plastikowymi. To z kolei wspiera cele zrównoważonego rozwoju oraz redukcji odpadów.
Zmniejszony ślad węglowy: Brak konieczności zakupu wody w plastikowych butelkach, ich dystrybucji i utylizacji przyczyniają się do zmniejszenia emisji CO2, a co za tym idzie, śladu węglowego firmy.
Odpowiedzialność środowiskowa: Wybór dystrybutora wody promuje ekologiczne praktyki i może wzmocnić środowiskową część raportu ESG firmy.
Lepsze wyniki w ocenach EcoVadis: Korzystanie z dystrybutorów wody może przyczynić się do lepszych wyników w ocenie EcoVadis, która mierzy zrównoważony rozwój w łańcuchach dostaw.
Wybór różnych temperatur: Dyspensery BRITA pozwalają na wybór wody schłodzonej, w temperaturze pokojowej lub gorącej, a nawet w formie musującej czy gazowanej. Dzięki temu każdy pracownik może cieszyć się ulubionym rodzajem wody, co zwiększa komfort i zadowolenie z miejsca pracy.
Dostosowanie do potrzeb firmy: Bogata oferta modeli dyspenserów BRITA pozwala firmom dopasować urządzenie do swoich indywidualnych potrzeb i wielkości. Niezależnie od tego, czy firma jest mała, średnia czy duża, istnieje odpowiedni model, który sprosta wymaganiom dotyczącym ilości i rodzaju spożywanej wody.
Wygoda i intuicyjność obsługi: Dyspensery BRITA są zaprojektowane z myślą o użytkownikach, zapewniając wygodę i intuicyjność obsługi. Dzięki prostym w użyciu interfejsom nawet nowi pracownicy szybko nauczą się korzystać z urządzenia.
EasyAccess Panel: Rozwiązanie to umożliwia komfortowy pobór wody również dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich. Dzięki temu dyspensery BRITA są przyjazne dla wszystkich pracowników, niezależnie od ich indywidualnych potrzeb.
Dyspensery BRITA optymalizują wodę kranową, spełniając wysokie standardy higieny i bezpieczeństwa dzięki zaawansowanym technologiom, takim jak ThermalGate. Dostępne są różne modele dyspenserów, co pozwala na dopasowanie do potrzeb każdej firmy. Wybór takiego rozwiązania przyczynia się do redukcji plastiku i zwiększa zadowolenie pracowników, oferując im różnorodne opcje temperatury i rodzaju wody.